Procederen

Wanneer is procederen als ondernemer zinvol?

Overigens: een procedure heeft vaak al effect voordat de rechter uitspraak doet. Alleen al het ontvangen van een dagvaarding zorgt er regelmatig voor dat een wederpartij die eerder niet reageerde, ineens bereid is te betalen of te schikken.

Welke soorten procedures zijn er?

Dagvaardingsprocedure (bodemprocedure)

De standaard gerechtelijke procedure voor het afdwingen van een vordering. Het traject begint met een dagvaarding die door de deurwaarder wordt betekend aan de wederpartij. Daarna volgt een schriftelijke ronde waarin de wederpartij verweer kan voeren. In veel zaken volgt daarna een mondelinge behandeling, ook wel comparitie genoemd. Tijdens deze zitting kunnen partijen hun standpunt nader toelichten en vragen van de rechter beantwoorden. De rechter onderzoekt daarbij vaak ook of een minnelijke regeling mogelijk is. Regelmatig wordt ter zitting alsnog geschikt.

Wanneer geen schikking wordt bereikt, sluit de rechter de behandeling en volgt doorgaans een vonnis. In dat vonnis doet de rechtbank uitspraak over de vordering. In de meeste gevallen is dat vonnis uitvoerbaar bij voorraad, wat betekent dat het direct ten uitvoer kan worden gelegd, ook als de wederpartij hoger beroep instelt.

Kort geding (spoedprocedure)

Het kort geding is bedoeld voor situaties waarin u niet kunt wachten op een bodemprocedure. Denk bijvoorbeeld aan een leverancier die zonder geldige reden plotseling stopt met leveren terwijl u afhankelijk bent van die levering voor uw productie. Een kort geding kan ook uitkomst bieden in een situatie waarin onterecht beslag is gelegd op uw bankrekening, bedrijfsgoederen of zelfs uw woning, waardoor u acuut in de problemen komt.

In zulke situaties heeft u op korte termijn een voorziening nodig. De voorzieningenrechter behandelt uw zaak doorgaans binnen enkele weken en neemt een voorlopige beslissing.

Belangrijk verschil met een bodemprocedure: de uitspraak in kort geding is voorlopig. De rechter geeft een voorlopig oordeel op basis van de aannemelijkheid van uw vordering. Voor een definitief oordeel kan daarna alsnog een bodemprocedure nodig zijn. In de praktijk accepteren partijen echter vaak de uitkomst van het kort geding.

Verzoekschriftprocedure

Bepaalde procedures lopen niet via een dagvaarding maar via een verzoekschrift. De faillissementsaanvraag is het bekendste voorbeeld. Maar ook andere verzoeken lopen via deze route. Denk aan een verzoek aan de rechter voor toestemming tot verkoop van aandelen. Of een verzoek tot het horen van getuigen. Ook een verzoek tot het instellen van een deskundigenonderzoek verloopt via een verzoekschrift.

Kantonrechter of civiele rechter?

Bij welke rechter uw zakelijk geschil bij de rechtbank terechtkomt, hangt af van het gevorderde bedrag en het type geschil. De kantonrechter behandelt vorderingen tot 25.000 euro. Voordelen: de procedure is relatief snel en informeel, en u bent niet verplicht om een advocaat in te schakelen (al is het wel verstandig). De kantonrechter behandelt ook arbeidszaken en huurzaken, ongeacht het bedrag.

Bij vorderingen boven de 25.000 euro moet u naar de civiele rechter. Hier is een advocaat verplicht. De civiele procedure is formeler en duurt over het algemeen langer, maar u krijgt een uitgebreidere behandeling van complexe geschillen. Het griffierecht is bij de civiele rechter ook hoger dan bij de kantonrechter.

Hoger beroep

Bent u het niet eens met de uitspraak van de rechtbank? Dan kunt u in veel gevallen hoger beroep instellen bij het gerechtshof. Bij een bodemprocedure heeft u daarvoor drie maanden de tijd vanaf de datum van het vonnis. Bij een kort geding is de termijn veel korter: slechts vier weken. Let op: hoger beroep is geen herkansing, maar een volledige nieuwe behandeling van de zaak door drie rechters in plaats van één.

In hoger beroep kunt u nieuwe argumenten aanvoeren en aanvullend bewijs leveren. De wederpartij krijgt ook de kans om incidenteel hoger beroep in te stellen tegen onderdelen van het vonnis die in uw voordeel zijn uitgevallen. Het gerechtshof beoordeelt de zaak opnieuw en kan het eerdere vonnis bevestigen, vernietigen of aanpassen.

Een hoger beroep duurt langer dan de eerste procedure. Bij een bodemprocedure gemiddeld anderhalf tot twee jaar. Bij een kort geding gaat het sneller, maar nog altijd enkele maanden. Ook de kosten zijn hoger: het griffierecht bij het hof is aanzienlijk duurder dan bij de rechtbank. Bovendien komt daar de proceskostenveroordeling bij als u het hoger beroep verliest.

Voordat u hoger beroep instelt, weeg ik samen met u af of de kansen opwegen tegen de kosten en tijdsinvestering. Heeft de rechtbank een feitelijke of juridische fout gemaakt? Is er nieuw bewijs? Of is de uitkomst gewoon ongunstig maar wel juridisch houdbaar? Die analyse bepaalt of hoger beroep zinvol is.

Conservatoir beslag

Conservatoir beslag is een krachtig middel om uw vordering veilig te stellen nog voordat de procedure inhoudelijk begint. De strategie werkt als volgt: een advocaat vraagt hiervoor verlof aan de voorzieningenrechter. Vaak zonder dat de wederpartij hiervan weet. Wordt het verlof verleend, dan kan de deurwaarder beslag leggen op bankrekeningen, onroerend goed, voertuigen, voorraden of andere vermogensbestanddelen van de wederpartij.

Het effect is groot: de wederpartij wordt verrast door het beslag en kan plotseling niet meer beschikken over de beslagen goederen. Bankrekeningen worden geblokkeerd, vermogen wordt bevroren. Deze verrassingsstrategie zet de wederpartij onder aanzienlijke druk. Het effect is groot: de wederpartij wordt verrast door het beslag en kan plotseling niet meer beschikken over de beslagen goederen. Bankrekeningen worden geblokkeerd, vermogen wordt bevroren. Deze verrassingsstrategie zet de wederpartij onder aanzienlijke druk. In de praktijk zie ik dat partijen na een conservatoir beslag vaak snel genegen zijn tot een schikking, omdat zij hun bedrijfsvoering willen voortzetten en weer vrij over hun vermogen willen kunnen beschikken., omdat zij hun bedrijfsvoering willen voortzetten en weer vrij over hun vermogen willen kunnen beschikken.

Na het beslag moet u wel binnen een door de rechter bepaalde termijn de hoofdprocedure starten. Doorgaans binnen twee weken. Anders vervalt het beslag en heeft de wederpartij recht op schadevergoeding.

Wat kost procederen? Kosten van een civiele procedure

De kosten van een civiele procedure bestaan uit drie componenten:

Proceskostenveroordeling en liquidatietarief

Wint u de zaak, dan wordt de verliezende partij veroordeeld in een deel van uw proceskosten. Dit heet de proceskostenveroordeling. De hoogte daarvan wordt bepaald aan de hand van het liquidatietarief: een door de rechtspraak vastgesteld puntensysteem dat afhankelijk is van het gevorderde bedrag en het aantal proceshandelingen (zoals conclusies en zittingen).

Het liquidatietarief dekt in de praktijk zelden de volledige advocaatkosten, maar het is een substantiële tegemoetkoming.

Schikken of doorprocederen?

Niet elk geschil hoeft tot een vonnis te leiden. Soms is een schikking verstandiger: het is sneller, goedkoper en u houdt meer controle over de uitkomst. Maar schikken is niet altijd de beste keuze. Als uw juridische positie sterk is en de wederpartij onredelijk is, kan doorprocederen juist meer opleveren.

Ik adviseer u eerlijk over de afweging. Wat zijn de kansen? Wat zijn de kosten van de civiele procedure? En wat levert het op? Met die informatie maakt u een weloverwogen beslissing.

Veelgestelde vragen over procederen

Gerelateerde diensten

JURIDISCH ADVIES NODIG?

Is uw factuur nog steeds niet betaald?

Of het nu gaat om een dagvaarding, een kort geding of conservatoir beslag: vanuit Amsterdam help ik ondernemers door heel Nederland.